De laatste uurtjes van het oude jaar of het begin van het nieuwe jaar lijkt voor heel wat verliefden het geschikte moment om hun partner ten huwelijk te vragen. De redactie van Moneytalk onderzocht en concludeerde dat achter een huwelijksaanzoek alvast geen financieel argument meer kan schuilgaan.

In België kan je op 3 manieren samenleven: trouwen (sinds 2003 ook mogelijk voor mensen van hetzelfde geslacht), wettelijk samenwonen en feitelijk samenwonen. Wettelijk samenwonen bestaat al sinds 1998. De 2 partners leggen een verklaring af tegenover de ambtenaar van de burgerlijke stand van de woonplaats. De verklaring komt in een document dat tegen ontvangstbewijs wordt overhandigd aan de ambtenaar van de burgerlijke stand. Deze vorm van samenleven zit in de lift, zo blijkt uit recente cijfers van het Rijksregister. Het voordeel van wettelijk samenwonen is dat het met een eenvoudige verklaring weer ongedaan kan worden gemaakt. Een huwelijk beëindigen, kost meer tijd.

Partners die feitelijk samenwonen, hebben geen huwelijk en leggen geen verklaring van wettelijk samenwonen af.
Fiscaal gelijk

Vóór 2004 kende de fiscus slechts twee soorten belastingplichtigen: gehuwden en alleenstaanden. Sinds 2004 wordt een bijkomend onderscheid gemaakt tussen feitelijk samenwonenden, die het statuut van alleenstaanden hebben, en wettelijk samenwonenden, die als gehuwden worden behandeld. Feitelijk samenwonenden worden afzonderlijk belast op hun eigen inkomsten, dienen elk een aparte belastingaangifte in en krijgen een afzonderlijk aanslagbiljet. Wettelijk samenwonen is gelijkgeschakeld met het huwelijk. De partners hebben dezelfde status als een echtgenoot en de schrapping van het samenwonen staat gelijk met een echtscheiding. De gelijkschakeling tussen gehuwden en wettelijk samenwonenden houdt praktisch het volgende in:

Een gelijke belastingvrije som (een deel van het belastbare inkomen is belastingvrij) van 6040 EUR (aanslagjaar 2008).

Een gesplitste berekening voor alle inkomsten. Vóór 2004 werden de inkomsten van de echtgenoten (met uitzondering van de beroepsinkomsten van de echtgenoot die er het minst heeft) samengevoegd, waardoor ze sneller werden onderworpen aan een hoger progressief belastingtarief. Sinds aanslagjaar 2005 wordt de belasting voor iedere echtgeno(o)t(e) of wettelijk samenwonende partner op zijn of haar eigen inkomsten berekend.

De belastingvermindering voor vervangingsinkomsten (zoals een werkloosheidsuitkering) wordt berekend per echtgeno(o)t(e) of per wettelijk samenwonende partner.

Gehuwden en wettelijk samenwonenden betalen evenveel belastingen. Maar tussen gehuwden en wettelijk samenwonenden enerzijds en feitelijk samenwonenden anderzijds bestaan nog steeds belangrijke fiscale verschillen.